FAQ - Veelgestelde vragen

Deel 1: Wat betekent Ventilus voor mij?

Deel 2: Verklarende woordenlijst

Wat betekent Ventilus voor mij

1. Waarom is Ventilus nodig?

  • Om de elektriciteit die geproduceerd zal worden door de nieuwe windmolenparken op zee aan land te brengen.
  • Om de hernieuwbare energie die opgewekt wordt op het land en dus in West-Vlaanderen aan te kunnen sluiten en te transporteren.
  • Om een sterker en toekomstgericht West-Vlaams elektriciteitsnet te bouwen. Zo garanderen we de bevoorradingszekerheid in het zuiden van West-Vlaanderen. We verhogen ook de betrouwbaarheid van het net en zorgen er voor dat de stroom steeds verschillende uitvalswegen heeft.
  • Om een 2de onderzeese verbinding met het Verenigd Koninkrijk mogelijk te maken (project Nautilus). West-Vlaanderen wordt zo in de toekomst de poort naar energie op zee. Bijkomend aan het gasknooppunt in Zeebrugge zal de provincie nu ook een belangrijk knooppunt worden voor elektriciteit.

2. Komen er windmolens bij in West-Vlaanderen?

Ventilus bestaat uit verschillende bouwstenen om het elektriciteitsnet in West-Vlaanderen te versterken en toekomstgericht te maken. Er wordt bijkomende capaciteit gecreëerd zodat nieuwe windmolens op de Noordzee en op het land en dus ook in West-Vlaanderen elektriciteit op het hoogspanningsnet kunnen zetten. Ventilus maakt de energietransitie mogelijk die door producenten  en prosumenten wordt gerealiseerd. 

3. Hoeveel kost dit project?

De kostprijs van Ventilus is afhankelijk van de variant die de Vlaamse Regering zal bepalen. Er kunnen wel inschattingen gemaakt worden maar die zijn indicatief. In de technologiestudie wordt een inschatting gemaakt voor de kost van de luchtlijn maar daar worden de andere bouwstenen van Ventilus niet bij gerekend.

4. Wat is het verschil tussen 380 kV, 220 kV en 150 kV?

Het elektriciteitsnet bestaat uit verschillende spanningsniveaus. 380 kilovolt is de hoogste spanning die mogelijk is op het Belgische en Europese elektriciteitsnet. Dit noemt men het hoofdtransportnet en zijn de zogezegde ‘autosnelwegen ‘ van het elektriciteitsnet. Een 380 kV-verbinding heeft een hogere spanning dan een 220kV- of 150 kV-verbinding en kan daardoor een hoger vermogen aan elektriciteit transporteren.

5.Waarom kan je de nieuwe 380 kV-verbinding niet ondergronds aanleggen?

Een verbinding met ondergrondse hoogspanningskabels werd tot op heden nog nooit gerealiseerd voor een dergelijke afstand (50 à 100 km) en een dergelijk vermogen (6 GW). Voor het Stevin-project werd een afstand van 10 km gerealiseerd voor een kleiner vermogen. Kabels gedragen zich elektrisch anders dan luchtlijnen. Bij kabels ontstaat er reactief vermogen. Dit is een soort “bijproduct” dat leidt tot een verlies van transportcapaciteit. Om dit te compenseren moeten extra toestellen (spoelen) worden geplaatst. De combinatie van de kabels en de spoelen zorgt voor ongewenste effecten (bijvoorbeeld resonanties). Dit brengt de stabiliteit van het net in gevaar. Hoe langer de kabelverbinding, hoe groter het risico op deze ongewenste effecten.

Deze verbinding deel zal deel uitmaken van de ruggengraat van het elektriciteitsnet en dan primeert de veilige netuitbating. In totaal kan er maximaal 8 km van deze 380 kV-verbinding ondergronds gebracht worden. Anders komt de veilige uitbating van het net in gedrang en kunnen incidenten optreden. Deze conclusies worden bevestigd door verschillende studies en door Belgische academici

Naast de 380kV-verbinding, zijn er ook verbindingen met lagere spanningsniveaus (zoals de kabels die uit de zee komen en verbonden worden met een hoogspanningsstation). Die worden ondergronds aangelegd. Waar mogelijk worden de bestaande luchtlijnen van een lager spanningsniveau (bv. 150 kV) ondergronds gebracht zodat hetzelfde tracé kan herbenut worden voor de nieuwe verbinding en er ruimtelijk gezien quasi niets wijzigt.

6. Heeft een hoogspanningslijn of een -kabel impact op mijn gezondheid?

Hoogspanningslijnen genereren elektrische en magnetische velden. Meer informatie daarover vind je hier. Dit zal verder onderzocht worden in het milieu-onderzoek. 

7. Is een hoogspanningslijn gevaarlijk voor vogels?

Voor vogels zijn luchtlijnen niet altijd goed zichtbaar. Elia werkt samen met Natuurpunt en Natagora om het aantal vogels die tegen een van de draden van de luchtlijn vliegen in België te doen dalen. Samen met deze verenigingen brengt Elia de aanvaringsrisico’s in kaart. Op lijnen met een groot risico worden vogelkrullen aangebracht. Bij nieuwe projecten worden risicozones in beeld gebracht en vogelkrullen geplaatst tijdens de werken. Deze vogelkrullen worden standaard voorzien tijdens nieuwe projecten. Verder zouden uit het milieu-onderzoek nog andere maatregelen kunnen volgen. 

Vogelkrullen op een luchtlijn

8. Wat met het effect op de natuur?

Deze effecten zullen worden onderzocht in het milieu-onderzoek. 

9. Wat zijn de gevolgen voor het landschap?

De gevolgen hiervan zullen worden onderzocht in het milieu-onderzoek. 

10. Wanneer starten de werken?

Voor de werken van start gaan is nog heel wat onderzoek nodig. De website geeft je regelmatig een update over waar we juist staan in het proces.

11. Wordt er onteigend?

Het onderzoek voor de locaties en tracés is nog lopende. Het is nog te vroeg in het proces om te zeggen of onteigening nodig zal zijn. Elia heeft een uitgebreid vergoedingsbeleid voor terrein-/woningeigenaars en koopt de benodigde terreinen waar mogelijk in onderling overleg met de eigenaar. Onteigeningen zullen dus normaal gezien niet nodig zijn maar kunnen ook niet uitgesloten worden.

Verklarende woordenlijst

 Aanlandingsplaatsen De plaatsen waar de kabels van de windmolenparken op zee kunnen aankomen.
 Basisalternatief De term “basisalternatief” wordt gebruikt als de meest plausibele oplossing voor het geheel van projectonderdelen van Ventilus.
 Draadslachtoffers Vogels die tegen een van de draden van de luchtlijn vliegen.
 GRUP Afkorting voor Gewestelijk Ruimtelijk Uitvoeringsplan. Een plan dat opgemaakt wordt door het Vlaamse Gewest en waarin bestemmingswijzigingen in een bestaand gebied worden vastgelegd.
 Hoogspanningsnet Netwerk van aan elkaar gekoppelde hoogspanningslijnen, transformatoren en componenten waarmee grote hoeveelheden elektriciteit met hoge efficiëntie getransporteerd kunnen worden over grote afstanden. 
 Inlussen

Het verbinden van een hoogspanningsstation via twee afzonderlijke hoogspanningsverbindingen.

 Magnetisch veld Een magnetisch veld ontstaat bij een verplaatsing van elektrische ladingen, en meer bepaald elektronen. Met andere woorden: een magnetisch veld ontstaat wanneer er een elektrische stroom circuleert. Alle elektrische toestellen brengen elektromagnetische velden voort. 
 MER Afkorting voor MilieuEffectRapport. Het MER onderzoekt de mogelijke gevolgen van bepaalde activiteiten of ingrepen op mens en milieu. Het wordt opgemaakt voor de vaststelling van een plan of voor de uitvoering van een project zodat de impact ervan op mens en milieu al in een een vroeg stadium gekend is en de nodige maatregelen getroffen kunnen worden.
 Nemo-Link De (eerste) elektriciteitsinterconnectie tussen België en het Verenigd Koninkrijk (website). 
 Postlocaties De locaties waar mogelijks het hoogspanningsstation komt. Dat hoogspanningsstation vormt een knooppunt waarop de elektriciteit van op zee toekomt en verdeeld wordt naar het binnenland. In dit station wordt elektriciteit getransformeerd naar een hogere spanning zodat de elektriciteit efficiënter getransporteerd kan worden.
 Procesnota Een dynamisch document dat tijdens het verdere verloop van de procedure kan worden aangepast. De nota geeft weer wat de aanpak, overleg- en participatiemomenten en resultaten van elke fase in het proces zijn. Ook de wijze waarop het overleg met de betrokken actoren wordt gevoerd is in de nota terug te vinden.
 Project Nautilus

Dit is het project waarbij een tweede interconnectie tussen België en het Verenigd Koninkrijk aangelegd wordt.

 Scopingnota De adviezen, inspraakreacties en de verslagen van de participatiemomenten worden verwerkt in de scopingnota. Daarin wordt aangegeven hoe er wordt omgegaan met suggesties om het plan te verbeteren. En er worden aandachtspunten in functie van het effectenonderzoek beschreven.
 Startnota Toont de eerste onderzoeksresultaten van het geïntegreerd planningsproces van het GRUP. Met de startnota en de bijhorende procesnota start de Vlaamse Overheid het planningsproces voor de concrete uitwerking van het GRUP formeel op.
 Stevin-as

De Stevin-as is de 380 kV-verbinding tussen het hoogspanningsstation Stevin in Zeebrugge en het hoogspanningsstation Horta in Zomergem (website).

 Vermaasd net Elektriciteitssysteem waarbij hoogspanningsstations steeds verbonden zijn met andere hoogspanningsstations via meerdere verbindingen. Vermazing zorgt er voor dat het uitvallen van een verbinding geen invloed heeft op de bevoorradingszekerheid .
 Vermoft Kabels worden niet in zijn geheel aangelegd maar in stukken van +/- 1km. Het verbinden van de verschillende kabelstukken noemt men wel eens ‘vermoffen’. De locatie waar dit gebeurt iseen mofput/transitieput (zoals bv. op het strand waar de zee en landkabel met elkaar verbonden worden).